Bạn đã ĐĂNG KÝ NHẬN CATALOGUE CƯỚI MIỄN PHÍ chưa ?

Trang chủ  »  Điểm đến
Cập nhật: 13/08/2018 | Quay trở lại
Bắc Âu, mùa trái mọng và nấm rừng
Đối với người Bắc Âu, không có gì thú vị hơn việc đi trekking hoặc đi dạo trong rừng vào những ngày hè nóng nực. Chỉ cần đôi giày đi rừng thật tốt, bộ đồ thể thao đúng mốt, kem chống nắng và thuốc chống muỗi, mỗi độ hè về, những khu rừng ở Na Uy lại tấp nập người đi dạo. Vào mùa này, khi mặt trời không hề lặn mà chỉ trôi khuất sau rặng núi ở phía Tây, việc đi rừng trở nên hết sức dễ dàng, ngay cả với tôi đây vốn là một cô nàng thành thị.

Thiên đường của các loại dâu

Ngoài đi bộ đường rừng, cắm trại trên đỉnh núi hoặc lái xe đạp vượt địa hình thì mùa hè còn là mùa đi hái berries dại. Các nước châu Âu nói chung và Bắc Âu nói riêng là thiên đường cho những thứ quả mọng mùa hè, gọi chung là berries. Trong số những loại berries, có lẽ dâu tây là cái tên quen thuộc nhất ở Việt Nam. Tuy nhiên, thiên đường berries ở Bắc Âu còn có nhiều hơn thế!

Đầu tiên phải kể đến dâu tây dại mọc khá nhiều ở bìa rừng. Nếu dâu tây bình thường có thể được canh tác rộng rãi trong nhà kính hoặc một số vùng có khí hậu mát mẻ ở các nước nhiệt đới thì dâu dại chỉ có thể mọc trong tự nhiên, đặc biệt ở vùng phía Bắc của Bắc Bán cầu.

Trái dâu dại nhỏ hơn cả lóng tay út của con gái, nhưng hương và vị thì ngây ngất, ăn một lần sẽ nhớ mãi không thôi. Vị dâu ngọt như đường và hơi chua dịu, còn hương dâu thì thơm đến mức chỉ cần hái một trái thôi, bạn sẽ lập tức ngửi thấy mùi dâu thơm lan tỏa trong không khí. Tôi bật cười khi thoáng nghĩ, nếu đây không phải là những trái dâu dại mọc hoang trong rừng do chính tay mình hái, có lẽ tôi sẽ hình dung ngay đến món kẹo dâu với toàn đường hóa học và những chất tạo mùi!

Thanh dâu (blueberry) tuy còn hơi xa lạ, nhưng dạo gần đây cũng đã xuất hiện tại một số siêu thị hoặc cửa hàng trái cây xuất nhập khẩu ở Việt Nam. Tuy nhiên đó là loại dâu đã được chọn lọc giống và canh tác chuyên nghiệp trong những trang trại lớn. Những trái thanh dâu ấy có quả khá to, tròn đều và vị ngọt lạt. Còn thanh dâu mọc dại trong rừng lại là chuyện khác.

Thanh dâu dại mọc quanh những gốc thông trong rừng thưa. Càng nhiều nắng, thanh dâu càng to mọng và đậm vị. Chúng mọc thành bụi thấp, gần với những vùng đầm lầy đầy rêu và lá cây mục, khá nguy hiểm nếu lỡ trượt chân xuống đó. Để hái thanh dâu, bạn cần có một dụng cụ đặc biệt để xúc từng bụi cây nhỏ. Những trái non và lá cây sẽ lọt qua phần khe của khay xúc, chỉ để lại những trái chín to tròn trong khay.

Quả thanh dâu khi ăn sẽ khiến tay và môi bạn tím rịm như ăn trái sim vậy. Vì là trái dại, trái nhỏ và vị chua nhiều hơn ngọt nên thanh dâu hay được dùng để làm mứt ăn với bánh mì, smoothie dâu rừng hoặc nướng bánh. Một trong những món tủ vào mùa hè của tôi là muffin thanh dâu, nướng bằng những trái thanh dâu nhỏ xíu mới hái từ rừng, mình quả còn dính lá thông và thơm ngai ngái mùi đất ẩm. Khi nướng, những trái thanh dâu sẽ vỡ ra, hòa cùng đường và vani thơm lừng, ăn ngon và dẻo ngọt như mứt trái cây.

Dâu mây quý hiếm và phúc bồn tử

Dâu mây là một món quà rất quý giá mà mẹ thiên nhiên hào phóng ban tặng cho người phương Bắc vốn quanh năm sống trong giá lạnh và thiếu thốn ánh mặt trời. Với lượng vitamin C cao gấp đôi cam, lượng chất xơ có ích thì hơn hẳn các loại berry dại khác, dâu mây còn rất giàu caroten, omega 3, chứa sáu loại axit béo, giàu vitamin B, E, các vi chất như phospho, sắt, magne, calcium... Nhờ đó, dâu mây ngăn cản quá trình oxy hóa của tế bào, giúp cơ thể luôn đầy đủ dưỡng chất, trẻ trung và xinh đẹp.

Cũng vì hiếm có nên dâu mây rất khó tìm. Nó chỉ mọc ở những vùng đầm lầy ở phía Bắc bán cầu, càng lên đến Vòng cực Bắc càng tốt. Mà đã là đầm lầy thì vừa đi lại khó khăn, vừa muỗi mòng bay vo ve xung quanh, đập cánh nghe như tiếng trực thăng vậy! Hành trang đi hái dâu mây của dân Bắc Âu là ủng cao su, áo khoác chống thấm nước (và chống muỗi), kem chống muỗi và vô số những xô chậu để đựng thành phẩm.

Dâu mây mọc thành từng vạt lớn, sát mép nước ngập sâm sấp trong đầm, mỗi cành chỉ cho ra một trái. Thường mùa dâu mây bắt đầu từ cuối tháng Sáu, kéo dài tới khoảng cuối tháng Tám, tuy nhiên điều này còn thay đổi theo vĩ độ. Càng lên cao thì mùa dâu đến càng trễ, nhưng không bao giờ quá khỏi mùa hè.

Một “đại sứ berry” của mùa hè nữa chính là phúc bồn tử (raspberry). Phúc bồn tử là loại cây bụi, hay bị nhầm lẫn với quả dâu tằm (mulberry), vốn là cây thân mộc. Phúc bồn tử mọc hoang đầy những lối đi trong rừng, thậm chí ở những bụi cây ven đường trong thành phố. Cũng như những loại quả mọng mùa hè khác, phúc bồn tử là loại cây ưa nắng. Trái cây chín đỏ mọng dưới nắng vàng ươm, xen lẫn trong đám lá xanh thẫm hình răng cưa, đung đưa trong gió như mời gọi những bàn tay đến hái.

Có lẽ trong số những loại berry ấy, phúc bồn tử là loại quả thân thiện với… trẻ em nhất. Những đứa bé Bắc Âu tóc bạch kim, mắt xanh trong vắt và môi thì đỏ mọng, vừa mới đi vững trên đất đã có thể cùng theo bố mẹ đi rừng. Gặp những bụi phúc bồn tử nhỏ, chỉ cao vừa quá đầu mình một tí là chúng reo lên như lũ gà con, lao vào bụi cây để tự tay hái những trái chín ngọt ngào. Vì đi rừng từ nhỏ nên chúng rất thông thạo các loại berry dại. Bố chồng tôi bảo, lũ trẻ con Bắc Âu ấy có khi nhận biết quả dại và nấm thông trong rừng còn sớm hơn biết đọc mặt chữ!

Thú vui hái nấm rừng

Nói đến nấm rừng thì đó lại là một thú vui khác của dân xứ lạnh, mà đối với cá nhân tôi thì hơi có phần… mạo hiểm. Sở dĩ gọi là mạo hiểm là vì giữa vô vàn loại nấm mọc lên sau những cơn mưa cuối hè đầu thu trong rừng, chỉ có độ chừng chục loại là có thể đảm bảo cho bạn… ăn xong vẫn còn sống!

Hái nấm là một trong những thú vui rất Bắc Âu của người dân xứ lạnh. Vào khoảng đầu tháng Tám, khi mùa hè chín rực đã bắt đầu nhường chỗ cho những cơn mưa rào, báo hiệu một mùa thu chuẩn bị ập đến, thì cũng là lúc dân Na Uy chuyển từ mùa trái mọng sang mùa thu hoạch nấm rừng.

Nấm vàng sau khi hái về thì dùng đầu chổi của dao hái nấm để quét sạch bụi bẩn, đừng rửa qua nước sẽ mất hết chất và vị ngọt. Sau đó bắc chảo lên bếp, cho xíu xiu bơ, cho nấm vào, không nên đảo nhiều, cứ để nấm tự động ra nước, rồi nước bốc hơi hết sẽ cô đặc lại được vị nấm, sau đó rắc xíu muối, xíu tiêu lên rồi dọn ra ăn cùng với thịt viên kiểu Thụy Điển, steak tuần lộc kèm khoai tây và các loại rau củ hầm. Vậy là xong một bữa tối ngon lành sau một ngày đi rừng thú vị.

Ngoài nấm vàng, rừng Na Uy còn có rất nhiều loại nấm ăn được khác như nấm bánh mì (hình dạng như một ổ bánh mì nhỏ, vị lạt), nấm matblekk trông như nấm mối mùa mưa ở nhà quê, nấm loa kèn đen thoạt nhìn có vẻ hơi đáng sợ bởi màu đen tuyền của mình nhưng vị ngọt đậm, nấm loa kèn vàng, nấm lưỡi bò…

Những loại nấm này, chỉ có những ai may mắn sống ở ngoại ô gần với thiên nhiên, hoặc có người quen đi hái nấm rồi về tặng lại, mới có cơ hội được thưởng thức. Đơn giản bởi vì nấm dại trong rừng, khi đã hái lên khỏi lòng đất mẹ, thì cần phải chế biến ngay để có thể tận hưởng trọn vẹn dưỡng chất và hương vị tuyệt vời của thiên nhiên phương Bắc. Bởi vậy, “nghề chơi cũng lắm công phu”, và miếng ngon mùa thu đôi khi có tiền chưa chắc cũng đã có cơ hội tận hưởng là vậy!

Mùa hè – thu Bắc Âu trôi qua chóng vánh, chỉ chừng non vài ba tháng là người ta đã phải tạm biệt nắng vàng, berries và hoa rừng rực rỡ. Nhưng có buồn thì cũng chẳng buồn lâu, vì khi mùa thu đến mang theo những cơn mưa thu bất tận, nếu không chuẩn bị đồ nghề lên rừng hái nấm, thì người ta có thể lười biếng ngồi trong nhà mà nhìn ra ngoài hiên, nhàn nhã hớp ngụm cà phê thơm và thưởng thức miếng bánh thanh dâu nướng nóng hổi, thơm lừng như gói cả hương vị mùa hè trong đó.

-------------------------------------

Thông tin thêm

+ Rừng ở các nước Bắc Âu tuy không có rắn, vắt, nhện độc hoặc những loại côn trùng nguy hiểm khác nhưng lại có khá nhiều muỗi lớn. Vì vậy, nếu có ý định đi rừng, bạn nên mang theo thuốc chống muỗi và kem để thoa lên vết muỗi đốt.

+ Một số loại quả mọng độc có màu sắc rất hấp dẫn và hương thơm, thậm chí có hình dáng giống với những loại quả mọng ăn được. Nếu không biết rõ, bạn không nên tự ý hái ăn để tránh nguy hiểm.

+ Nếu có ý định hái nấm, bạn phải có kiến thức rất tốt về các loại nấm ăn được và nấm độc trong rừng, hoặc có thể liên hệ các tour hái nấm, các nhóm hái nấm có hướng dẫn viên là người địa phương, có kinh nghiệm và hiểu biết về nấm. Tuyệt đối không tự ý hái những loại nấm không biết rõ tên, hoặc không chắc chắn về hình dáng, màu sắc… Vào mùa nấm, ở bìa rừng thường có những trạm kiểm soát để kiểm tra xem số nấm bạn hái có an toàn hay không. Tuy nhiên hằng năm vẫn có một số rủi ro đáng tiếc xảy ra.

+ Vào mùa hè ở Bắc Âu thường hay có mưa phùn. Bạn nên mang theo áo mưa, áo khoác chống nước và chống gió, ủng đi mưa và tất khô để thay nếu giày bị ướt.

+ Nhiệt độ mùa hè ở Bắc Âu vào khoảng 20 – 25ºC, tuy nhiên nhiệt độ trong rừng thì thấp hơn. Khi chọn áo khoác, không chọn những loại có màu sặc sỡ như đỏ, cam, vàng… Những màu sắc này có thể khiến nai rừng hoặc những loại thú lớn khác bị kích động, có thể gây thương tích nặng cho người.

+ Khi đi hái berries hoặc nấm dại trong rừng, người ta thường không hái hết ngay lúc đó mà chỉ hái vừa đủ ăn, để dành lại cho những người đến sau. Bạn nên chú ý điều này, tránh hái quá nhiều hơn mức cần thiết.

- Theo luật Allemannsretten của Na Uy, người dân hoàn toàn có quyền được đi đến, cắm trại và hái lượm các sản vật từ rừng và các không gian công cộng khác (biển, hồ, sông, suối…). Vì vậy, bạn hoàn toàn có thể đi rừng ở Na Uy mà không gặp bất cứ rắc rối gì.

- Na Uy và các nước Bắc Âu khác có mật độ rừng bao phủ dày đặc, lại không ở quá xa trung tâm thành phố. Căn cứ vào nơi mình đang ở, bạn có thể hỏi thông tin từ người bản địa để biết vị trí khu rừng gần nhất cũng như thời gian có thể hái các loại trái mọng và nấm khác nhau.

- Ngoài ra, và mùa thu thường sẽ có những khóa học về hái nấm và kinh nghiệm đi rừng. Bạn có thể tìm thêm thông tin tại trung tâm du lịch của thành phố.

- Nếu là người ưa thích đi bộ đường rừng chuyên ghiệp, bạn có thể tham khảo bản đồ các tuyến đi, trạm nghỉ và hành trình hợp lý tại trang web của Den Norske Touristforening - cơ quan chuyên về các hoạt động đi bộ đường rừng uy tín của Na Uy.

Bài và ảnh: Ngọc Quyên

Ý kiến của bạn



 Back on top

Đăng ký tài khoản


Bạn có thể chọn một email hoặc mạng xã hội để đăng nhập
Thông tin login
Email
Password
Lưu mật khẩu:
  

Đăng nhập


Bạn có thể chọn một email hoặc mạng xã hội để đăng nhập
Thông tin login
Email
Password
Lưu mật khẩu: